چرخش در والیبال چگونه است؟ جایگاههای ۱ تا ۶ با مثال
چرخش در والیبال را با جایگاههای ۱ تا ۶، یک مثال از نوبت سرویس و تمرین پنجدقیقهای برای گروه تازهکار یاد بگیرید.

در والیبال ششنفره، وقتی سرویس را از حریف میگیرید، یک جایگاه در جهت عقربههای ساعت میچرخید. اگر خودتان سرویس میزنید و رالی را میبرید، چرخش ندارید؛ همان بازیکن دوباره سرویس میزند. برای یادگیری، اول جایگاههای زمین را بشناسید و بعد با یک مثال، نوبت سرویس را دنبال کنید.
شمارههای ۱ تا ۶ کجای زمیناند؟
در نیمهٔ خودتان رو به تور بایستید. شمارهها جایگاه زمیناند و ارتباطی با شمارهٔ پیراهن ندارند:
- نزدیک تور: چپ ۴، وسط ۳، راست ۲.
- عقب زمین: چپ ۵، وسط ۶، راست ۱.
در هر چرخش، بازیکن جایگاه ۲ به ۱ میرود و نوبت سرویسش میرسد. مسیر ادامه این است: از ۱ به ۶، از ۶ به ۵، از ۵ به ۴، از ۴ به ۳ و از ۳ به ۲. این ترتیب در قانون ۷٫۶ فدراسیون جهانی والیبال آمده است.
مثال: چه کسی سرویس بعدی را میزند؟
فرض کنید علی در جایگاه ۱ و رضا در جایگاه ۲ است. علی سرویس میزند و تیم شما امتیاز میگیرد؛ علی دوباره سرویس میزند و بقیه نمیچرخند.
حالا تیم شما رالی را میبازد و حریف سرویس میزند. تا وقتی حریف امتیاز میگیرد، ترتیب چرخش شما ثابت است. وقتی یک رالی را از حریف بردید و نوبت سرویس به شما برگشت، همه یک جایگاه میچرخند: رضا از جلوی راست به عقب راست میرود و سرویس میزند؛ علی از عقب راست به عقب وسط میرود.
برای گمنکردن نوبت، پیش از شروع اسم شش نفر را در جایگاههایشان روی کاغذ بنویسید. در گروه تازهکار، یک نفر بعد از هر رالی بپرسد: «سرویس دست چه کسی بود؟» این سؤال کمک میکند گرفتن امتیاز را با گرفتن حق سرویس اشتباه نگیرید.

آیا باید تمام رالی در همان جایگاه بمانیم؟
خیر. در قوانین پایهٔ ۲۰۲۵ تا ۲۰۲۸، بعد از ضربهٔ سرویس امکان جابهجایی وجود دارد؛ اما محدودیتهای بازیکن جلو و عقب باقی میماند. تیم دریافتکننده هنگام ضربهٔ سرویس باید ترتیب نسبی جایگاهها را رعایت کند. بازیکنان تیم سرویسزن در آن لحظه آزادی جایگیری دارند، ولی نوبت سرویس عوض نمیشود.
در بعضی رقابتهای منتخب ۲۰۲۶، آزمایش رسمی تغییر زمان جایگیری تیم دریافتکننده اجرا میشود. این آزمایش را به همهٔ بازیها تعمیم ندهید؛ برای مسابقهٔ رسمی، مقررات همان رقابت ملاک است.
تمرین پنجدقیقهای برای گروه تازهکار
این تمرین پیشنهادی را قبل از بازی، بدون ضربهزدن به توپ انجام دهید:
- شش نفر در جایگاههای زمین بایستید. هر نفر شمارهٔ جایگاه فعلی و اسم همتیمی بعد از خودش در نوبت سرویس را بگوید.
- یک نفر وضعیت فرضی اعلام کند: «ما سرویس زدیم و بردیم» یا «حریف سرویس زد و ما بردیم». فقط در حالت دوم بچرخید.
- در هر چرخش، نفر تازهوارد به جایگاه ۱ توپ را بگیرد و اعلام کند: «نوبت سرویس من است».
- چند وضعیت را پشت سر هم تکرار کنید. اگر نوبت را گم کردید، از روی فهرست شروع دوباره بررسی کنید.
این تمرین را به مسابقهٔ سرعت تبدیل نکنید؛ هدف این است که هر نفر قبل از حرکت بداند چرا باید بچرخد. بعد میتوانید آن را با تمرینهای سرویس و دریافت والیبال ترکیب کنید.
برای اولین بازی چه چیزی را به خاطر بسپاریم؟
«هر امتیاز، یک چرخش» را کنار بگذارید و بگویید: «سرویس را گرفتیم، میچرخیم.» برای امتیازشماری و بقیهٔ قواعد، راهنمای قوانین والیبال را بخوانید. اگر گروه شما تازه شروع کرده، پیش از انتخاب سالن دربارهٔ سطح بازی و فرصت آموزش هم هماهنگ شوید.






دیدگاهها
هنوز دیدگاهی ثبت نشده است. اولین نفر باشید!